Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu

Hamilelik süreci, kadının vücudunda çok sayıda değişikliklere neden olur. Hormonal ve mekanik değişiklikler, üriner sistemi etkileyerek vezikoüreteral reflü riskini artırır . Bu değişiklikler ve özellikle rahim büyümesi, zaten kısa olan üretrayı (kadınlarda yaklaşık 3-4 cm) zorlar ve gebe kadınlarda idrar yolu enfeksiyonları sıklığını artırmaktadır. Sağlıklı gebe kadınlarda semptomatik ve asemptomatik üriner enfeksiyonları ciddi enfeksiyöz komplikasyon riskini artırmaktadır. Nitekim, idrar yolu enfeksiyonu, gebelik sırasında en sık görülen bakteriyel enfeksiyonlar arasındadır.

İdrar yolu enfeksiyonuna,  mesane enfeksiyonu da denir ve idrar yollarında meydana gelen bakteriyel bir iltihaptır. Hamile kadınlarda özellikle 6 ile 24. haftada, idrar yolu enfeksiyonu riski artmaktadır.

Gebelik Sırasında İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Yaygındır?

İdrar yolu enfeksiyonları, idrar yollarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle, gebelik sırasında daha sık görülür. Gebeliğin ilerleyen sürecinde, rahim doğrudan mesane üstüne oturur. Rahim büyüdükçe, artan ağırlığı, mesaneden idrar drenajını engelleyebilir ve bir idrar yolu enfeksiyonuna neden olabilir.

İdrar yolu enfeksiyonunun, yaygın birkaç türü vardır;

Sistit veya mesane enfeksiyonu; Genellikle, bakteriler mesanede çoğalır. Sistit 20 ve 50 yaşları arasında cinsel olarak aktif kadınlar arasında oldukça yaygın bir rahatsızlıktır.

Böbrek enfeksiyonu; Bakteriler aynı zamanda, enfekte üreterler yoluyla mesaneden yukarı doğru, her iki böbreğe de taşınabilir. Böbrek enfeksiyonu gebeliğin en sık görülen ciddi tıbbi bir komplikasyonudur. Enfeksiyonun kan dolaşımına yayılması, ciddi tehlikeler taşır.

Asemptomatik bakteriüri; İdrar yollarında bulunan bir tür bakteridir ve çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Hamilelik sırasında, tedavi edilmeyen asemptomatik bakteriüri, böbrek enfeksiyonuna yakalanma riskini artırır ve erken doğuma neden olabilir.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri Nelerdir?

Eğer gebelikte idrar yolu enfeksiyonu varsa, aşağıdaki belirtilerden biri veya daha fazlasıyla karşılaşabilirsiniz;

  • İdrar yaparken ağrı veya yanma (rahatsızlık),
  • Normalden daha sık idrara çıkma,
  • İdrar yapmada aciliyet hissi,
  • İdrarda kan veya mukus,
  • Karnın alt kısmında kramp veya ağrı,
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı,
  • Titreme, ateş, terleme, idrar sızması (inkontinans)
  • Uykudan uyanır uyanmaz idrara çıkma isteği,
  • İdrar miktarında azalma ya da değişme,
  • İdrarın renginde değişiklik ve keskin koku,
  • Mesane bölgesinde ağrı, basınç veya hassasiyet.

Bakteri böbreklere yayıldığında ise, şu belirtilerle karşılaşabilirsiniz; sırt ağrısı, titreme, ateş, bulantı ve kusma.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Bebeğe Zarar Verir mi?

Normal zamanlarda olduğu gibi, hamilelikte de idrar yolu enfeksiyonu tedavi edilmezse, böbrek enfeksiyonuna neden olabilir. Böbrek enfeksiyonları, erken doğum ve düşük kilolu bebek doğumuna sebep olabilir.

Doktorunuz erken ve düzgün bir idrar yolu enfeksiyonu teşhisi koyabilir ve bu yönde bir tedavi uygular ise, bu durum bebeğinize zarar vermez. Bu nedenle, yukarıdaki belirtilerden herhangi birini veya birkaçını kendinizde görüyor ve gözlemliyorsanız, vakit kaybetmeden doktorunuzla görüşün.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Geçer?

Gebelikte idrar yolu enfeksiyonu tedavisi, en güvenli şekilde antibiyotik ile yapılabilir. İdrar yolu enfeksiyonları en sık antibiyotikler ile tedavi edilir. Doktorlar genellikle 3-7 gün süren ve bebeğiniz için güvenli olan antibiyotikler reçete edebilir.

Hamilelikte idrar yolunda yanma ve enfeksiyon gibi sorunlara en iyi gelen çözüm kızılcık suyu içmek ve hijyene çok dikkat etmektir. Özellikle tuvalet sonrası temizliğe dikkat ederek, olası riskleri azaltabilirsiniz.

Eğer ilaçlarınızı almaya devam ediyorsunuz ve hala; ateş, titreme, alt mide ağrıları, bulantı, kusma, kasılmalar ya da idrar yaparken yanma hissi varsa, vakit kaybetmeden doktorunuzu arayın.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Nasıl Önlenebilir?

İdrar yolu enfeksiyonlarını önlemek için kusursuz bir yol yoktur, ancak riski en aza indirmek için alınabilecek birkaç önleyici tedbir vardır;

  • Her gün en az 8 bardak su için ve düzenli olarak şekersiz kızılcık suyu içmeye gayret edin.
  • Rafine gıdalar, meyve suları, kafein, alkol ve şekeri hayatınızdan uzak tutun.
  • Enfeksiyonla savaşmak için C vitamini (250 500 mg), Beta-karoten (günde 25,000 50,000 IU) ve çinko (günde 30-50 mg) alın.
  • İdrar yapma ihtiyacınız geldiğinde tutmayın ve mesanenin tamamen boşaldığına emin olun.
  • İlişki öncesi ve sonrasında mutlaka idrara çıkın.
  • İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi sırasında, cinsel ilişkiden kaçının.
  • İdrar sonrası bölgeyi temizleyin ve iyice kurulayın. Nemli kalması bakterilerin üremesini kolaylaştıracaktır.
  • Güçlü sabunlar, antiseptik kremler, kadın hijyen sprey ve tozları kullanmaktan kaçının.
  • Her gün iç çamaşırınızı değiştirin ve pamuklu, nemi emebilen iç çamaşırlar giymeye çalışın.
  • Dar pantolon giymekten kaçının.
  • Bir gün içerisinde, küvette 30 dakikadan daha uzun bir süre kalmamaya dikkat edin.

Op. Dr. Sibel KAYA
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı